تا %60 درصد تخفیف برای تنها 1 نفر با کد 4611269Y + صدور گواهینامه فقط تا
000000

تاریخ چیست ؟

این اولین مقاله ای است که در وب سایت Tosinso.com در قسمت تاریخ قرار داده می شود و امیدوار هستم که دوستان عزیزی که در این حوزه فعالیت می کنند از این به بعد در این جمع حضور پیدا کنند. در همین ابتدای کار اعلام می کنم که من نه تاریخ نگار هستم و نه تاریخ شناس و فقط و فقط بر حسب علاقه ای که به این موضوع داشتم با جستجوهایی که انجام داده ام این مقاله را می نویسم و طبیعی است که انتقاداتی به مواردی که در این مقاله نوشته می شود همیشه وارد است و خوشحال می شوم که دوستان در ادامه این موارد را متذکر شوند. هر چقدر در مورد واژه تاریخ چیست جستجو کردم جز کلمات قلمبه و سلمبه ای که این واژه را به سختی تعریف کرده بودند چیزی پیدا نکردم. تلاش دارم که این مفهوم بصورت خلاصه برای علاقه مندان تشریح شود. زمانیکه واژه تاریخ به ذهن هر ایرانی می رسد معمولا به این فکر می کند که خوب فایده تاریخ چیست ؟ اصلا به چه دردی می خورد ؟ این رشته دانشگاهی هیچ کاربردی در زندگی امروزی ما ندارد. اما شاید بعد از مطالعه این مقاله متوجه شوید که حتی تاریخ ممکن است به عنوان یک ابزار جنگی هم مورد استفاده قرار بگیرد.

تاریخ چیست

معنای واژه تاریخ از جهات مختلف


واژه تاریخ یا History به وقایع و اتفاق هایی که در گذشته رخ داده اند و مطالعه و بررسی بر روی آنها اشاره می کند. زمانیکه صحبت از تاریخ می شود شما می توانید تاریخ زمین شناسی ، تاریخ زیست شناسی و ... را نیز به میان بیاورید اما مسئله اصلی که تاریخ را در ذهن ما تداعی می کند همان تاریخ انسانی و تمدن انسانی از زمان شناخت آن است. در واقع تاریخ مجموعه ای از حوادث فرهنگی ، طبیعی ، اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی را به ما نشان می دهد که در طی زمان و مکان مشخصی در جوامع بشری اتفاق اتفاده اند. برخی اعتقاد دارند که تاریخ تنها علم ثبت رویدادها است اما تفاسیر مختلفی در این خصوص وجود دارد ، برخی اعتقاد دارند که تاریخ نوعی علم است . وقتی صحبت از علم می شود یعنی تاریخ نگار یا کسی که آن مسائل را ثبت و ضبط کرده است ضمن اینکه عین اتفاقات را نگارش کرده است ، تجزیه و تحلیلی هم بر روی دلایل و عوامل آن اتفاق انجام داده است و نتیجه آن را هم در تاریخ ثبت کرده است. و این جایی است که تاریخ نه تنها اتفاقات را به ما گزارش می کند بلکه دلایل بروز آن اتفاقات را نیز برای ما بازگو می کند.

تاریخ چیست

هدف تاریخ آگاهی دادن نسل امروز نسبت به رخدادهایی است که در گذشته به وقوع پیوسته اند ! همین نکته باعث می شود خیلی ها تصور کنند که تاریخ چیز کاربردی نیست ، اما جالب است بدانید که کسانی که تاریخ را خوب مطالعه می کنند و به آن مسلط هستند و می دانند که دلایل انقراض یک نسل ، دلایل از بین رفتن یک تمدن ، دلایل از بین رفتن یک سلسله پادشاهی ، دلایل از بین رفتن نوعی فرهنگ بکر و زیبا چه چیزهایی بوده است ، می توانند از همان دلایل برای جلوگیری از بروز مجدد اتفاق های بد استفاده کنند. به قول خودمان که می گوییم تجربه را تجربه کردن خطاست می توانیم با تاریخ به این نتیجه برسیم که تجربیات گذشتگان ما در برخورد با مشکلات و مسائل جامعه چگونه بوده است و نتیجه آن چه چیزی شده است. تاریخ در برگیرنده تمامی اموری است که انسان یا حیات آدمی در آن موثر است ، امور اقتصادی ، مذهبی ، هنری ، حقوقی ، نظامی و عملی و ... همه از مواردی هستند که تاریخ دربرگیرنده آنهاست. برخی اعتقاد دارند که تاریخ نوعی هنر نیز محسوب می شود زیرا هنر مستند سازی و تجسم چیزهایی است که امروز وجود ندارند ، برای مثال یک تاریخ نگار با هنری که داشته است به نوعی نگارش کرده است که امروزه ما می توانیم با استناد به مستندات آن یک فیلم سینمایی بسازیم. اگر بخواهیم از تاریخ به عنوان یک علم نام ببریم بایستی بگوییم که تاریخ علمی برای ذخیره ، یاداوری و باز فهم اتفاقاتی است که در گذشته رخ داده اند و امروزه و در رویدادها و موقعیت های امروزی قابل استناد هستند.

تاریخ چیست

تاریخ به چه دسته بندی های تقسیم می شود ؟


بصورت کلی تاریخ را می توان به سه دسته بندی از دیدگاه استاد مطهری ( یکی از دیدگاه ها ) طبقه بندی کرد :

  1. تاریخ نقلی : این نوع تاریخ که بعضا بیشترین کاربرد را در عوام انسان های امروزی دارد به نقل کردن وقایع و حوادث و اوضاع و احوال انسان ها در گذشته می پردازد. در این نوع تاریخ همیشه اوضاع قبلی با اوضاع فعلی مقایسه می شود . به واژه وقایع بیشتر دقت کنید ما در این نوع تاریخ اتفاق ها را بیشتر بررسی می کنیم.
  2. تاریخ علمی : در این نوع تاریخ قواعد و سنت های حاکم بر گذشتگان که در زندگی آنها تاثیر داشته اند مطالعه و بررسی می شود و نتیجه هایی که از آنها برگرفته می شود مورد بحث قرار می گیرد. برای مثال قوانین حاکم بر کشور در دوران ساسانی ، قوانین حاکم بر کشور در دوران پهلوی و مقایسه آن با حال حاضر
  3. تاریخ فلسفی : در این نوع تاریخ ما بیشتر به بحث تحولات و تغییراتی که در جوامع بشری از مرحله ای به مرحله دیگر اتفاق افتاده است می پردازیم و اینکه دلایل منطقی و قانونی که باعث این تحولات شده اند چه چیزهایی بوده اند. برای مثال بحث اینکه چگونه کشور ایران از یک امپراطوری بزرگ کم کم کوچک شد و به شکل فعلی در آمد ، بحث قرارداد ترکمنچای و ... این نوع تاریخ می تواند حتی باعث بروز تغییرات در آینده جامعه بشری شود.

نویسنده : محمد نصیری

منبع : جزیره تاریخ و تمدن وب سایت توسینسو

هرگونه نشر و کپی برداری بدون ذکر منبع و نام نویسنده دارای اشکال اخلاقی است

15 نظر
امیرحسین فضلیخانی

ممنون از مقاله خوبتون. کتاب جامعه و تاریخ از مطهری تاثیر تاریخ روی حال رو خیلی عمیق تر بیان کرده و جزو زیر ساخت های شخصیتی انسان می دونه.

محمد حسین احمد نصیر

"کسانی که تاریخ را خوب مطالعه می کنند و به آن مسلط هستند و می دانند که دلایل انقراض یک نسل ، دلایل از بین رفتن یک تمدن ، دلایل از بین رفتن یک سلسله پادشاهی ، دلایل از بین رفتن نوعی فرهنگ بکر و زیبا چه چیزهایی بوده است ، می توانند از همان دلایل برای جلوگیری از بروز مجدد اتفاق های بد استفاده کنند." در یک مثال خیلی ساده در جلوگیری از اتفاقات بد امیدوارم نسل بعد عبرت بگیرند و تا یه چیزی گرون میشه برای خریدش هجوم نبرند مثل دالار ، خودرو و ...

عالی.

امیرحسین فضلیخانی

پویان جان درسته که نباید هجوم برد، ولی از حرف شما این برداشت می کنم که نباید بخریم تا دوباره ارزون بشه. شما باید ابتدا به دلایل افزایش قیمت ها توجه کنید بعد راه حل پیشنهاد کنید. مقصر کارخانه ها نیستند که برای افزایش فروش دوباره قیمت کاهش دهند...

محمد حسین احمد نصیر

امیرحسین عزیز روی عبارت "خوب مطالعه می کنند" تاکید می کنم. نه تنها در تاریخ، بلکه حتی امروزه هم رفتار مردم کشورهای پیشرفته و عقب مانده را در این زمینه مطالعه کنید فکر کنم بیشتر متوجه منظور من می شوید.

امیرحسین فضلیخانی

من نتونستم منظورمو برسونم. احساس میکنم اگه صریح تر بگم نظر پاک بشه

محمد حسین احمد نصیر

بله بنظر من هم بهتره بجای نقد کردن حرفای دیگران بهتره راه حل خودتون رو پیشنهاد بدید تا هم منظورتون رو بدون شبهه برسونید و هم چیزی نگید که نیاز به پاک کردنش باشه. من نظر خودم رو بعد از مطالعه متن گفتم شما هم کامنت خودتون رو در خصوص متن بفرمایید. ممنون.

امیرحسین فضلیخانی

در واقع شرایط الآن کاملا باب میل مردم است. شجریان هست، مشایخی هست، کنسرت هست و دیواری هم کشیده نشده. بهار 97 کسی از اقتصاد نگفت. آیا شعار هایی وجود داشت که به مردم تحمیل شد؟

دقیقا، بدون کم ترین تفاوتی، می شود حکومت امام علی...

محمد نصیری

امیر حسین عزیز ، اگر در خصوص خود مقاله نظری داری خوشحال میشم بشنوم ، ولی اینکه بخای این مقاله رو به مسائل حاشیه ای و بی ارتباط به موضوع مقاله بکشی حقیقت جزو خط قرمزهای وب سایت هست چون اینجا نه باید بحث سیاسی بشه و نه بحث دینی ، پس ممنون میشم این بحث رو به حاشیه نبرید جای دیگه برای این بحث ها زیاد هست ، اینجا بحث اینه که تاریخ چیست و بنده هم نوشتم و باید تمام Comment ها هم در همین حوزه باشه با سپاس

امیرحسین فضلیخانی

مهندس جان من نمی خواستم اینطور کامنت بزارم. کامنت اول آقای احمد نصیر یکم یجوری بود که این سطح از تفکر سیاسی رو نتونستم هضم کنم. فکر نمی کردم اینجا همین چیزی ببینم. توی سایت مطرح دیگه ای مثل زومیت که اصلا سمت کامنت ها نمیرم، سر هر پست خبری انقدر نظرات عهد قجری میدن که سر درد میگرم. ولی انتظار این چیز ها رو توی توسینسو نداشتم.

امیرحسین فضلیخانی

در ضمن کامنت من تاریخی بود. مطابقت تاریخ اسلام با این دوره. این سبک مطالعه ی تاریخ خیلی بهتر از مطالعه فتوحات کوروش کبیر است به نظرم.

محمد نصیری

نظر شما محترم هست ، ولی نظرات دیگران دیگران هم محترم هست ، علاقه هر کسی به تاریخ به ایدئولوژیش برمیگرده ، من نمیتونم بگم تاریخ اسلام خوبه یا بد ، تاریخ فتوحات کوروش خوبه یا بد ، چون من دوست ندارم پس ضدش میشم !! این نمیشه پس به عقاید هم احترام میزاریم ، من خودم ذاتا به تاریخ ایران باستان علاقه مند هستم و اصلا علاقه ای به تاریخ اسلام ندارم به نظر شما هم کاملا احترام قائل هستم و اصلا قرار نیست چون به تاریخ اسلام علاقه مند نیستم ضد اسلام باشم و ... انتخاب و علاقه شخصیم هست و به همین شکل به علاقه شما احترام میزارم با سپاس

امیرحسین فضلیخانی

از هر جای کامنت ایراد میگیرد مهندس. من نگفتم تاریخ ایران باستان بده. منظورم فایده بیش تر داخل مسائل اجتماعی سیاسی هست. اصلا بحث من این نبود و می خواستم بگم که کامنت قبلیم تاریخی بوده. توی کامنت چند تا ایموجی داشتید لحن و منظور بهتر رسونده می شدن.

محمد حسین احمد نصیر

جناب فضلی مودب باشید لطفا. از شما خواستم بجای نقد کردن حرفای دیگران راه حل خودتون رو پیشنهاد بدید، بدتر حاشیه درست کردید و از اونطرف به من میگید طرز فکرم عهد قجری هست که اینها خودش نشانه سطح فکری خیلی بالاتر شما نسبت به من هست. بسیار عذرخواهی می کنم که گفتم مطالعه بفرمایید نمیدونستم ناراحت میشید اصلا مطالعه نکنید و همینطور به این منش سطح بالاتون ادامه بدید. باز هم عذر میخوام.

امیرحسین فضلیخانی

ای بابا پویان جان من کی همچین حرفی زدم؟ توی مثالی اینو گفتم. "توی سایت مطرح دیگه ای مثل زومیت که اصلا سمت کامنت ها نمیرم، سر هر پست خبری انقدر نظرات عهد قجری میدن که سر درد میگرم." ببینید. شما رو نگفتم. برید اونجا کامنت هارو ببینید متوجه فرقشون با کامنت خودتون میشید.

توی متن نمیشه لحن رو منتقل کرد. وگرنه این سوء تفاهم ها پیش نمیومد. عذر خواهی می کنم اگه ناراحتتون کردم. ولی اصلا قصد جسارت نداشتم. من بر اساس برداشتی که از تاریخ داشتم، خیلی خلاصه نظری دادم.

"شما کفتید مطالعه بفرمایید." هر حرفی، بسته به موقعیتی که گفته شد کاربرد داره. حرف شما وقتی توی اون مکان در پاسخ به اون کامنت قرار بگیره قطعا مطالعه کردن بدون هیچ منظوری نیست. اگرچه خودتون هم این طور نخواید ولی تاثیرش هست.

در ضمن این برداشت از کامت های من که سطح فکری من بالا تر از شماست خیلی سختگیرانس. من تنها از این جهت گفتم "این سطح فکری رو نتونستم هضم کنم" که توی تاریخ، طیف فکری شما زیاد بوده و جواب نداده. فقط همین. با سپاس

حسین احمدی

به نظر بنده نظر دادن در مورد تاریخ چه تاریخ اسلام، چه تاریخ ایران، چه تاریخ غرب و ... که مربوط به گوشه ای از این جهان پهناور هست باید انسان در اون مورد دانش و علمش رو داشته باشه، بنده به شخصه به تاریخ اسلام و تمدن ایرانی خیلی علاقه دارم و مطالعاتی هم در این مورد داش.تم، ولی نباید محدود به آثار یک یا دو نفر شد، استاد مطهری یکی از افرادی هست که فلسفه و تاریخ رو به بهترین شکل مطرح می کنه و جزو افرادی بود که واقعاً در زمینه فلسفه و تاریخ صاحب علم بود (بعضی ها هستن صرفاً چون اسم شهید مطهری میاد جبهه میگیرن!)، اما در کنار کتاب های ایشون بهتره کتاب های اشخاص دیگه ای هم مطالعه بشه، اگر اینطور باشه شما فقط از دریچه دید یک شخص به یک موضوع نگاه نمی کنید و می تونید چندین برداشت مختلف رو در کنار هم بزارید و بهترین نتیجه گیری کنید، متاسفانه اکثر جاهایی که صحبتی در مورد تاریخ، مذهب، فلسفه و سایر موضوعات میشه اشخاصی هم اظهار نظر می کنند که نه یک کتاب، بلکه حتی یک خط هم در مورد تاریخ مطالعه نداشتن، تاریخ و فلسفه یک علم هستند، مثل علم کامپیوتر، بنده کارم برنامه نویسی هست، اما نه هر زبانی، زبان سی شارپ، اما وقتی بیام در مورد زبانی مثل جاوا که هیچ تخصصی ندارم نظر بدم، هر چیزی که بگم از ندانسته های من سرچشمه میگیره.

ناخودآگاه تو بخش هایی مثل تاریخ یا فلسفه صحبت هایی از این دست رو شاهد هستیم و نمیشه جلوی این صحبت ها رو گرفت، اما بهتره اگر قراره حرفی زده بشه همراه با سعه صدر و کمی شکیبایی باشه، یادمه با یه بنده خدایی صحبت می کردیم، حرف خوبی زد، گفت اگر در مورد موضوعی قرار هست صحبت کنی سعی کن صحبت هات بر اساس واقعیت ها یا به قولی Fact ها باشه، برای هر حرفی که میزنی سند و مدرک و دلیل داشته باش تا بتونی محکم از حرف ها و نظریاتت دفاع کنی. امیدوارم از طرف دوستانی که تو انجمن هایی مثل تاریخ یا فلسفه که بخش های جدید وب سایت توسینسو هستند فعالیت می کنند شاهد مطالب و نظراتی بر اساس سند و مدرک باشیم و صرفاً نظرات شخصی خودمون رو نخواییم به دیگران تحمیل کنیم.

ممنون از همگی که دوستانه با هم صحبت می کنن :)

نظر شما
برای ارسال نظر باید وارد شوید.
از سرتاسر توسینسو
تنظیمات حریم خصوصی
تائید صرفنظر